Avrupa Birliği (AB), Türkiye’yi, AB üyesi Kıbrıs Cumhuriyeti’ni Kasım ayında ev sahipliği yapacağı BM iklim zirvesi COP31’e yönelik hazırlık sürecinden dışlamakla suçladı.
Adanın güneyini kontrol eden ve dünyada sadece Türkiye’nin tanımadığı Kıbrıs Cumhuriyeti, Perşembe günü bir araya gelen AB iklim bakanları toplantısında, Türkiye tarafından New York ve Tokyo’daki iki COP31 hazırlık toplantısına davet edilmediğini açıkladı.
Türk yetkililer ise bu iddialara karşı çıkarak, ülkenin Bonn ve Berlin’deki toplantılar da dahil olmak üzere BM koordinasyonunda düzenlenen tüm COP31 etkinliklerine davet edildiğini vurguladı. Yetkililer, Türkiye’nin BM sürecinden bağımsız olarak kendi inisiyatifiyle organize ettiği New York’taki “Sıfır Atık” etkinliği gibi ulusal düzeydeki toplantılara ise Kıbrıs’ın çağrılmadığını teyit etti.
Türk diplomatik kaynaklara göre, bu etkinlikler, COP31 öncesinde hazırlık, istişare ve tanıtım amacıyla ulusal düzeyde düzenlendi. Aynı kaynaklar, COP31 Liderler Zirvesi için henüz resmi davet sürecinin başlamadığını ve BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne (UNFCCC) taraf olan hiçbir ülkeye bu konuda davet gönderilmediğini ifade etti.
“27 üye aynı şekilde muamele görmeli”
AB İklim Komiseri Wopke Hoekstra, üye devletlerin Türkiye’nin bu tutumunu “kabul etmeyeceği” konusunda hemfikir olduğunu açıkladı. Perşembe akşamı düzenlediği basın toplantısında Hoekstra, diğer 26 AB üyesinin Kıbrıs ile tam dayanışma içinde olacağını belirterek, BM ve Türkiye’nin AB temsilciliklerine, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin dışlanmasının “kabul edilemez” olduğunu ilettiğini söyledi.
“Bu, 27 üyeli bir birliktir, nokta” diye konuşan Hoekstra, tüm üye devletlerin eşit muamele görmesinin zorunlu olduğunun altını çizdi.
Bazı AB ülkeleri COP31’i boykot edebilir
Kıbrıs Cumhuriyeti Çevre Bakanı Maria Panayiotou, ülkesinin Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenleyeceği Liderler Zirvesi’nden de dışlanabileceği endişesini dile getirdi. Böyle bir senaryonun gerçekleşmesi halinde bazı AB üyelerinin dayanışma amacıyla zirveden çekilmeyi değerlendirebileceği belirtildi. Polonya İklim Bakan Yardımcısı Krzysztof Bolesta, “Kıbrıs haksız muameleye maruz kalırsa Türkiye’ye gitmememiz gerekir” dedi.
İrlanda: “Tırmandırmaya gerek yok”
AB’nin dönem başkanlığını şu an elinde bulunduran Kıbrıs Cumhuriyeti, bu görevi önümüzdeki ay İrlanda’ya devredecek. İrlanda İklim Bakanı Darragh O’Brien, sorunun Türkiye ile diyalog yoluyla çözülebileceğini ifade etti. O’Brien, “Kıbrıs’a tam dayanışma içindeyiz. Bu durumun tırmanmasına gerek yok” dedi.
Türkiye güvence vermişti
Kasım ayında gerçekleşecek COP31’e yaklaşık 200 ülke katılacak. Her iki ülkenin de ev sahipliği teklif etmesinin ardından varılan alışılmışın dışındaki anlaşmaya göre, Türkiye zirveye fiziksel olarak ev sahipliği yaparken, BM müzakerelerini ise Avustralya yönetecek.
Türkiye’nin Mayıs ayındaki COP31 brifingine KıbrısCumhuriyeti’ni davet etmemesi, Ankara-Brüksel hattında gerilime yol açmıştı. Avrupa Komisyonu sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, “BM üyesi bir devletin, BM COP31 İklim Konferansı’nın hazırlık sürecinden dışlanmasının kabul edilebilir olmadığını açıkça ifade ettik” demiş ve Türkiye’nin kendilerine “Kıbrıs’ın gelecekteki hazırlık toplantılarından dışlanmayacağına dair güvence verdiğini” ifade etmişti.
DW, Reuters / BÜ, BK
